Nederlands | English | Deutsch
« Terug naar de startpagina

Vraag & AntwoordFAQ

  1.  Is dit spel alleen geschikt voor 4 spelers?
  2. Waarom zou iemand een spel kopen, waarvoor je altijd precies vier spelers nodig hebt?
  3. Komen er in de toekomst uitbreidingssets voor dit spel?
  4. Gaat Geode Games in de toekomst nog andere spellen uitgeven? Waarover?
  5. Wat is de boodschap van dit spel? Waarom is de Nette Burgerij zo kwaadaardig?
  6. Komen er ook een speelfilm/PC-game/stripboek/actie figuurtjes van Kraków?
  7. Ik ben het erg oneens met de wijze, waarop het Middeleeuwse Polen wordt voorgesteld. Ik vind het spel oneerlijk, onjuist of gemeen tegenover de Edelstand, de Kerk, mijn Geheime Genootschap en/of de Onderwereld.
  8. Ik kan het spel niet vinden in mijn dorp/stad/land. Ik ben radeloos. Waar kan ik het kopen?
  9. Ik woon tijdelijk in een strafrechtelijke inrichting en hou helemaal niet van de sportschool. Ik heb het spel gekocht, maar de Bewaarders verbieden ons om het te spelen. Ze zeggen dat het vol zit met foute ideëen, waarvan we alleen maar last zullen hebben bij onze terugkeer in de maatschappij – A: is dat waar?  En B: wat moeten we nu doen?
  10. Wat is het verhaal achter al die fascinerende Intriges? Waarom bouwden de Vegetariërs een raket? En wie was schuldig aan de uitbraak van de Zwarte Dood?
  11. Wat is het verschil tussen “Verwijder” en “Verwissel” op de Speciale Intriges?
  12. Hoe kiezen we het aantal Speljaren, dat we gaan spelen? Hoe lang duurt elke versie en welke nieuwe elementen zitten er in een langer spel?
  13. Sommige van mijn vrienden staren lang en besluiteloos naar hun kaarten, waarmee het spel soms traag is. Zijn er truukjes om sneller te (leren) spelen?
  14. De Besteding van Goud moet in het geheim plaatsvinden, zonder overleg tussen de spelers. Hoe zorgen we ervoor dat niemand hierbij vals speelt?
  15. Sommige Speciale Intriges zijn erg nuttig, maar hebben slechts 3 Steun Punten. Het is daarom moeilijk om ze te laten Slagen. Hoe krijgen we dat voor elkaar?
  16. Waarom is er een volgorde in de plaatsing van de Goud Penningen op het bord (volgens de Seizoen Initiatief Kaarten)? Het is toch niet toegestaan om je keuzes nog te veranderen ?
  17. Maar is dat wel eerlijk?  De speler, die het Initiatief in de Winter had, heeft nu meer kans om zijn dure Goud Penningen te verliezen. Waarom is dat?
  18. Hoe win ik dit spel? Hangt het gewoon af van geluk en de hand met kaarten die ik elk Seizoen uitgedeeld krijg? Welke goede speltips heb je ?

V: Is dit spel alleen geschikt voor 4 spelers?

A: Ja, Kraków 1325AD kan alleen gespeeld worden met vier spelers. De speciale aantrekkingskracht (tegelijkertijd deel zijn van een team van twee spelers en voor jezelf spelen via je Geheime Identiteit) werkt alleen voor dit aantal spelers, met Intrige kaarten in vier kleuren. Ik heb een aangepaste versie voor 3 spelers ontwikkeld, die heel anders werkt en waarvoor ook meer speelstukken nodig zijn. Deze versie komt misschien later beschikbaar als uitbreidingsset.

V: Waarom zou iemand een spel kopen, waarvoor je altijd precies vier spelers nodig hebt?

A: Zo vreemd is dat niet, hoor. De meeste bordspellen, die je in de winkels kan kopen, zijn “officieel” geschikt voor 2-5 of 2-6 spelers. Maar als je deze spellen gaat spelen, kom je er vaak achter dat het spelsysteem niet voor alle aantallen even goed werkt. Als je “Risk” speelt met maar 3 spelers of “Kolonisten van Catan” op een klein eilandje waar 4 mensen elkaar in de weg zitten, dan zie je dat dit lang niet zo leuk is. Kraków is speciaal gemaakt voor 4 spelers en past perfect bij dit (vaak voorkomende) aantal spelers. Ik heb ervoor gekozen Een Groots Spel Voor 4 te maken, in plaats van Nog Een Spel Voor 2-5! En ik hoop dat veel liefhebbers van bordspellen dit zullen waarderen....

V: Komen er in de toekomst uitbreidingssets voor dit spel?

A: Er is een goede kans, dat er in de nabije toekomst (2009) een kleine uitbreiding uitkomt. Hierin zouden 8 of 12 nieuwe Intrige Kaarten zitten, alsmede de Extra Regels en speelstukken voor een aangepaste versie voor 3 spelers. Er zijn ook plannen voor een tweede spel in de serie, waarin het verhaal van Kraków 1325AD de stad verlaat en wordt voortgezet op het platteland.

V: Gaat Geode Games in de toekomst nog andere spellen uitgeven? Waarover?

A: Naast de uitbreiding van Kraków 1325 AD is er ook een duidelijk idee om een tweede spel te maken. Dit wordt een op zich staand spel (geen uitbreiding), waarmee je de “veiligheid” van de stadsmuren achter je moet laten. Natuurlijk kom je al je oude vrienden en vijanden (de Nette Burgerij, Monniken en Mystieken, Geheime Genootschappen en de Onderwereld) weer tegen, als ze elkaar bestrijden om de macht over de rijke handelsroutes op het Poolse platteland.

V: Wat is de boodschap van dit spel? Waarom is de Nette Burgerij zo kwaadaardig?

A: Kies je eigen favoriete antwoord uit de vier mogelijkheden hieronder:

V: Komen er ook een speelfilm/PC-game/stripboek/actie figuurtjes van Kraków?

A: Dat hangt natuurlijk vooral af van het commerciële succes van het spel. Maar natuurlijk, liever wel. We hopen dat Sir Ian McKellen de rol wil spelen van Myron, de merkwaardige magiër uit het Magistraal Tovermagazijn. En Sharon Stone wordt de ster van “Vuile Was”. En we willen een gewelddadig computerspel, waarin je zelf de teugels van de ossekar in handen neemt, om met een welgeplaatste Rijdende Bom de Staat van Beleg op te blazen!

V: Ik ben het erg oneens met de wijze, waarop het Middeleeuwse Polen wordt voorgesteld. Ik vind het spel oneerlijk, onjuist of gemeen tegenover de Edelstand, de Kerk, mijn Geheime Genootschap en/of de Onderwereld.

A: Als je het spel zelf hebt, adviseer ik je om het nog een keer te spelen. Doe deze keer wat meer je best om te winnen. Als dat lukt, heb je vast een veel beter gevoel over dit soort zaken. En als je het spel zelf niet hebt, wat was je vraag ook alweer?

V: Ik kan het spel niet vinden in mijn dorp/stad/land. Ik ben radeloos. Waar kan ik het kopen?
A: Dat is een uitstekende Vaak Gestelde Vraag! Ga naar de “Waar te Koop” pagina op deze website en kijk welke winkel in jouw buurt het spel verkoopt. Het spel zal ook te koop zijn in Internet spellenwinkels, waarvoor je waarschijnlijk een Credit Card, IDEAL of Paypal kunt gebruiken. Als dit advies nog geen oplossing biedt voor je belangrijke probleem, stuur ons dan een emailtje (info@krakowgame.com). We zullen ons best doen je te helpen.

V: Ik woon tijdelijk in een strafrechtelijke inrichting en hou helemaal niet van de sportschool. Ik heb het spel gekocht, maar de Bewaarders verbieden ons om het te spelen. Ze zeggen dat het vol zit met foute ideëen, waarvan we alleen maar last zullen hebben bij onze terugkeer in de maatschappij – A: is dat waar?  En B: wat moeten we nu doen?
A:  A: Ja hoor, de Bewaarders hebben gelijk. B: Gevangenis Opstand !

V: Wat is het verhaal achter al die fascinerende Intriges? Waarom bouwden de Vegetariërs een raket? En wie was schuldig aan de uitbraak van de Zwarte Dood?
A: Je kan op deze website (onder “Het Spel”) een aantal complete verhaaltjes achter de Intriges lezen – puur voor vermaak.

Over Raket Wetenschap:
De slimste snuiters in de Vegetarische Eetclub gaan aan de slag om een raket te bouwen, waarmee ze naar de maan willen vliegen om regelmatig een lading Groene Kaas op te halen. Ze zijn namelijk helemaal niet blij met de hoge prijzen, die het Kaasmakersgilde rekent voor deze lekkernij. Na maanden van ontwerpen en experimenteren komt de grote dag, waarop de eerste raket zijn proefvlucht maakt vanaf de oever van de Vistula. Wat een feestelijke gebeurtenis had moeten zijn slaat om in een drama, als het projectiel een passerend schip raakt en tot zinken brengt. Het leger is diep onder de indruk van het bloedbad, grijpt de wetenschappers en sluit ze op in de kerkers onder hun Hoofdkwartier, waar ze gedwongen worden “hun veelbelovende werk in een veilige omgeving voort te zetten”. De Vegetariërs worden bewaakt en bespioneerd door Militaire Adviseurs, met wie het onmogelijk is een fijn gesprek te hebben over de rijping van kaas of recepten uit te wisselen over radijsjes-soep.

Over De Zwarte Dood:
Op een nacht arriveren honderden ratten op een rivieraak, trippelen over de meertouwen en verdwijnen in de stad op zoek naar voedsel. Helaas dragen ze het Pestvirus mee uit verre, geteisterde gebieden. Een oude graankoopman, die lak had aan de ongediertebestrijding op zijn schepen, heeft deze dodelijke bezoekers de overtocht verleend. Maar de werkelijke oorzaken van de daarop volgende tragedie zijn de overbevolkte, vervuilde omstandigheden waarin de armen leven en het wijd verspreide geloof, dat de dodelijke epidemie alleen kan worden bestreden met gebed en vroomheid. Een paar weken na de uitbraak van de Zwarte Dood moeten de doden al dagelijks worden opgehaald. Het volk komt alleen nog samen in kerken en op kerhoven, die hun diensten vierentwintig uur per dag verlenen.

V: Wat is het verschil tussen “Verwijder” en “Verwissel” op de Speciale Intriges?

A: Als een Speciaal Intrige met het woord “Verwijder” is Geslaagd, mag je Invloed Penningen van je tegenstanders weghalen (van het bord of uit hun Schatkist). Als een Speciaal Intrige met het woord “Verwissel” is Geslaagd, mag je de Invloed Penningen die je hebt weggenomen daarnaast ook nog vervangen door je eigen Penningen (in hetzelfde Stadsveld waar je ze wegneemt).

V: Hoe kiezen we het aantal Speljaren, dat we gaan spelen? Hoe lang duurt elke versie en welke nieuwe elementen zitten er in een langer spel?

A:
Een kort spel (maar 1 Speljaar) is alleen aan te raden als je erg weinig tijd hebt (minder dan een uur) of het spel wilt uitleggen aan een beginner. Om het spel uit te leggen, kun je er ook voor kiezen maar twee Seizoenen (Lente en Zomer, met afwisselend Initiatief tussen de Teams) te spelen, de Herfst en Winter over te slaan en dan de Eindejaarsacties te doorlopen. De speeltijd duurt dan maar een half uurtje, maar geeft de nieuwe speler inzicht hoe het kaartspel en het scoren van Victorie Punten werken.

Een spel van 2 Speljaren is de standaard versie en aan te raden als er geen beginners bij zijn. Met vier ervaren spelers duurt dit ongeveer 90 minuten. Het leuke is, dat je alle reden hebt je Geheime Identiteit goed te verbergen om je tegenstanders op het verkeerde been te zetten. Na het einde van het eerste Speljaar, als de Victorie Punten van de spelers en Groepen geteld zijn, kan het spel flink van dynamiek veranderen: iedereen let op de Groep, die de hoogste score heeft. En een van de Teams heeft waarschijnlijk een aantal punten achterstand op hun tegenstanders, zodat zij in het tweede Speljaar eigenlijk MOETEN winnen op het bord om hun achterstand goed te maken (zelfs als dit alleen ten koste van de VP van hun Geheime Identiteiten kan lukken).

De uitgebreide versie van 3 Speljaren kost een groep ervaren spelers ongeveer 2 uur en is in ieder geval aanbevolen voor het houden van Toernooien. Na drie Speljaren is het zeker de beste, en niet de gelukkigste, speler die het spel wint (na het spelen van 12 handen met Intrige Kaarten over de 3 jaren). Bovendien is het in deze versie goed mogelijk, dat een Team een slecht jaar op het bord (waarin ze minder dan 5 VP halen) goed kan maken door sterk spel in een later Speljaar. Soms kan het zo zijn, dat de spelers van een Team er na twee jaar zo erbarmelijk voor staan, dat ze geen hoop meer hebben om te winnen. Als dit niet in een Toernooi is, zou je dan ook kunnen besluiten te stoppen en de winnaar al na 2 Speljaren te bepalen.

V: Sommige van mijn vrienden staren lang en besluiteloos naar hun kaarten, waarmee het spel soms traag is. Zijn er truukjes om sneller te (leren) spelen?

A: Leer jezelf aan om bij het Beginnen van een Intrige steeds de naam te noemen (zodat iedereen herkent of deze kaart kan worden Geblokkeerd). Noem de Steun en Anti Punten van elke kaart die je speelt, en de score tussen beide teams, altijd luid en duidelijk. Hiermee wordt het voor de volgende spelers veel makkelijker om te beslissen welke kaart ze willen spelen. Speel regelmatig – je leert de Intriges dan kennen en herkent sneller welke kaarten je elk Seizoen in je hand hebt.

Een simpele tip voor sneller spel: als je de vierde (laatste) speler in een kaartronde bent en je ziet dat je het Intrige niet kan Ondermijnen (je hebt niet genoeg Anti Punten op de kaarten in je hand), zeg dan meteen tegen het andere Team, dat hun Intrige Geslaagd is. Ze kunnen dan hun Invloed Penningen pakken en plaatsen, terwijl jij nog rustig kunt beslissen welke Intrige kaart je als laatste uitspeelt. Let op dat je dit wel altijd open moet doen, ook al heb je al gezegd dat het niet sterk genoeg is.

En tenslotte: als iemand echt heel erg treuzelt, begin dan maar lekker te plagen, grappen of gaapgeluiden maken...of haal iets te drinken. Het is een spel – iedereen moet het naar zijn zin hebben en er is geen haast bij. Maar als iedereen probeert iets sneller zijn kaart te spelen, wordt het ook leuker.

V: De Besteding van Goud moet in het geheim plaatsvinden, zonder overleg tussen de spelers. Hoe zorgen we ervoor dat niemand hierbij vals speelt?

A: De beste garantie hiervoor is het Ere Systeem, wat vooral in de Middeleeuwen goed werkte. Dat betekent dat je gewoon niet vals speelt, omdat dat niet eervol is. Moderner is het Dreig Systeem. Dat betekent dat je de andere spelers vertelt dat je ze nooit meer uitnodigt (als je tot de Nette Burgerij behoort) of van het balkon zal gooien (als je tot de Onderwereld behoort), als ze valsspelen. Tenslotte zou je een vijfde, neutrale persoon kunnen aanwijzen, die als Scheidsrechter optreedt. Hiermee zou je dus opeens een versie van het spel hebben, dat geschikt is voor 5 Spelers! De Scheidsrechter let op eerlijk spel en kan boetes geven in Goud Penningen, als er toch overlegd wordt tijdens de Besteding van Goud. We adviseren je wel om als Scheidsrechter een ouder persoon, liefst iemand met andere hobby’s, huisdieren of een favoriet TV-programma, uit te kiezen, want er is weinig aan.

V: Sommige Speciale Intriges zijn erg nuttig, maar hebben slechts 3 Steun Punten. Het is daarom moeilijk om ze te laten Slagen. Hoe krijgen we dat voor elkaar?

A: Deze Speciale Intriges (zoals De Zwarte Dood, waarbij je tegenstanders elk een Intrige minder krijgen per Seizoen) kunnen belangrijk zijn, maar je moet ze wel op een speciale manier gebruiken. Als je ze vroeg in een Seizoen speelt (als iedereen nog veel kaarten heeft), moet je het Initiatief aan jouw kant hebben en hopen dat je Teamgenoot dit Intrige kan steunen met een grote Steun Kaart (6 of 7 Steun Punten). Samen heeft dit Intrige dan 9 of 10 Steun Punten, wat het niet makkelijk maakt voor je tegenstanders om het te Ondermijnen (zeker met de hulp van je Initiatief). Als jouw Team niet het Initiatief heeft, zullen deze Intriges bijna altijd Ondermijnd worden in het begin van een Seizoen, tenzij je tegenstanders allebei hopeloze kaarten hebben.

Een andere strategie is om je Speciale Intrige geduldig in je hand te houden tot aan het eind van een Seizoen, als iedereen nog maar 3 of 4 kaarten overheeft. Als je dan de kans krijgt je Intrige te Beginnen, zul je zien dat veel spelers weinig soeps meer overhebben – en je Speciale Intrige zou kunnen slagen zonder dat je Teamgenoot veel Steun kan geven. Het kan wel heel lastig zijn om op het juiste moment aan de beurt te komen, natuurlijk!

En ten laatste kan het slim zijn je Speciale Intrige vroeg in het Seizoen te spelen, zeker als je Initiatief hebt. De dreiging van de Speciale effecten dwingt je tegenstanders om hun sterke kaarten te spelen, om het tegen te houden. Zelfs als het Intrige dan niet Slaagt, zijn je tegenstanders in ieder geval een paar grote kaarten kwijt, waar jouw Team later in het Seizoen geen last meer van heeft.

V: Waarom is er een volgorde in de plaatsing van de Goud Penningen op het bord (volgens de Seizoen Initiatief Kaarten)? Het is toch niet toegestaan om je keuzes nog te veranderen ?

A: Dat is helemaar waar – je mag je verdeling niet meer veranderen. Iedereen moet zijn Schatkist tegelijkertijd optillen en daarmee zijn Goud Besteding laten zien. Maar er is wel een volgorde aan de plaatsing van de Penningen op het bord, omdat er per Goud Veld maar plaats is voor 12 Penningen. Als de eerder plaatsende spelers al veel Goud in een Stadsveld hebben geplaatst, kan het dus zo zijn dat de laatste speler(s) hun Penningen verliezen, omdat het Goudveld al vol is.

V: Maar is dat wel eerlijk?  De speler, die het Initiatief in de Winter had, heeft nu meer kans om zijn dure Goud Penningen te verliezen. Waarom is dat?

A: In het algemeen is het een voordeel om later in het Speljaar het Initiatief te hebben. Dan kun je al zien waar de Invloed Penningen uit de eerdere Seizoenen zijn geplaatst en is het dus makkelijker om je eigen Intriges op die Stadsvelden te richten, waar je de overhand kunt krijgen. Het later plaatsen van je Goud (waarbij je een kleine kans hebt om Penningen te verliezen) compenseert dit voordeel weer. In de praktijk komt dit niet vaak voor, tenzij alle spelers veel Goud hebben verdiend.

V: Hoe win ik dit spel? Hangt het gewoon af van geluk en de hand met kaarten die ik elk Seizoen uitgedeeld krijg? Welke goede speltips heb je ?

A: Dat is niet zo’n makkelijke vraag – maar als je 2 of 3 Speljaren speelt, dan is “geluk” bij het verdelen van de Intriges niet erg belangrijk. Als je 2 Speljaren speelt, ontvangen jij en je Teamgenoot elk 8 keer een hand met 9 kaarten. Samen krijgen jullie dus 144 kaarten in handen! Daarbij zitten alle kaarten in allerlei combinaties. Je beinvloedt je winstkansen juist door alle (goede of minder goede) kaarten die je krijgt zo slim en goed mogelijk te gebruiken.

Hier zijn mijn persoonlijke speltips, gebaseerd op meer dan tweehonderd Speljaren die ik in de afgelopen jaren heb gespeeld: